Cà Mau là tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc; có vị trí thuận tiện giao thương quốc tế và khu vực, nằm ở trung tâm vùng biển các nước Đông Nam Á, hành lang phát triển kinh tế của phía Nam, các chương trình hợp tác phát triển tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng; giữ vai trò là cầu nối với các nước trong khu vực, là cửa ngõ quan trọng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và của cả nước.
Là tỉnh ven biển duy nhất của Việt Nam có ba mặt giáp biển, thuận tiện tiếp cận các tuyến đường hàng hải trong nước và quốc tế, có nhiều cơ hội để phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế; có vị trí quan trọng trong thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Cà Mau hiện đứng đầu các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước về sản lượng tôm; đang và sẽ trở thành trọng điểm sản xuất năng lượng sạch của cả nước.
– Vị trí: Nằm ở cực Nam của Việt Nam, thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với ba mặt giáp biển (Biển Đông, Vịnh Thái Lan) và có chiều dài bờ biển khoảng 310 km, Cà Mau có tiềm năng lớn về ngư trường khai thác, thuận lợi cho phát triển du lịch biển đảo, kinh tế biển, hướng đến trở thành một cực tăng trưởng của vùng đồng bằng sông Cửu Long.
+ Phía Đông: Giáp Biển Đông (ở phía Đông và Đông Nam)
+ Phía Tây và phía Nam: Giáp Vịnh Thái Lan
+ Phía Bắc: Giáp tỉnh An Giang, thành phố Cần thơ.
– Đơn vị hành chính: có 64 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 55 xã và 9 phường.
Liên kết vùng thuận lợi: Cà Mau kết nối trực tiếp với tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, đường ven biển, đường cao tốc Cà Mau – Đất Mũi, cầu Gành Hào, sân bay Cà Mau và hệ thống cảng biển đang được đầu tư phát triển, đặc biệt là Cảng biển tổng hợp Hòn Khoai – cảng nước sâu chiến lược cấp quốc gia.
– Diện tích tự nhiên: 7.942,39 km². Chiếm tỷ lệ: 19,58% diện tích vùng Đồng bằng sông Cửu Long và 2,39% diện tích cả nước.
– Khí hậu: Tỉnh Cà Mau là khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhiệt độ trung bình 26,5°C, nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm vào tháng 4 khoảng 27,6°C, nhiệt độ thấp nhất vào tháng 1 khoảng 25°C. Nét đặc trưng là khí hậu phân hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.
– Địa hình: Tỉnh Cà Mau có địa hình thấp tương đối bằng phẳng, thấp, với độ cao trung bình từ 0,5 đến 1,5 m so với mực nước biển. Hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt. Các tuyến sông chính như sông Gành Hào, sông Ông Đốc, kênh Quản Lộ – Phụng Hiệp và kênh Bạc Liêu – Cà Mau tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông thủy và phát triển kinh tế, đặc biệt là phát triển tiềm năng kinh tế biển.
Điều kiện xã hội:
– Dân số: 2.606.672 người
– Dân tộc: Hiện có các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa… cùng sinh sống.
– Nguồn nhân lực phát triển: Nhằm cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho các tổ chức, doanh nghiệp vào đầu tư trên địa bàn tỉnh, trong những năm qua tỉnh đã và đang tích cực đầu tư vào giáo dục nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ.
– Giáo dục và Đào tạo: 02 trường Đại học, 06 trường Cao đẳng và các trường Trung cấp chuyên nghiệp.
Tiềm năng phát triển sau hợp nhất:
(1) Trụ cột ngành thủy sản: Xác định thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn, Cà Mau trở thành trung tâm thủy sản lớn nhất cả nước, đặc biệt là con tôm, đóng góp lớn vào xuất khẩu thủy sản của cả nước. Diện tích nuôi trồng thủy sản: 450.000 ha. Sản lượng thủy sản hàng năm đạt khoảng 1.270.000 tấn, sản lượng tôm 580.000 tấn, dẫn đầu cả nước.
(2) Ngành công nghiệp: Cà Mau sở hữu tiềm năng lớn để phát triển ngành công nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững. Ngành công nghiệp chế biến thủy sản (đặc biệt là tôm), công nghiệp năng lượng tái tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
– Nhà máy nhiệt điện: công suất 1.500 MW; Nhà máy đạm công suất: 1.000.000 tấn ure/năm.
– Nhà máy điện khí LNG Bạc Liêu với công suất 3.200 MW; hàng loạt dự án điện gió: 16 nhà máy điện gió đang vận hành tổng cộng suất gần 900 MW và 34 dự án tổng công suất 2.300 MW được quy hoạch; tiềm năng kỹ thuật về điện gió của tỉnh, có thể phát triển lên tới 31.000 MW hướng tới xuất khẩu điện; Điện mặt trời: có 2.827 công trình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 295,494 MWp, quy hoạch 02 dự án điện mặt trời tổng công suất 100 MW và 117 MW điện mặt trời mái nhà; Quy hoạch có Nhà máy điện sinh khối 24 MW và 16 MW điện sản xuất từ rác.
– Hệ thống Khu kinh tế Năm Căn và các Khu công nghiệp hiện hữu, đang được mở rộng như: Khánh An, Sông Đốc, Hòa Trung, Tắc Thủ, Trà Kha, Láng Trâm.
– Hạ tầng điện, nước, giao thông đang được nâng cấp đồng bộ, đặc biệt có cảng biển nước sâu, sân bay được mở rộng và kết nối cao tốc.
(3) Phát triển kinh tế biển: Với 310 km chiều dài bờ biển (có 3 mặt tiếp giáp biển) và vùng biển rộng lớn khoảng 120.000 km2. Lợi thế về ngư trường giàu trữ lượng, vùng nuôi trồng thủy sản nước lợ quy mô lớn, hệ thống cảng cá và logistics ven biển giúp Cà Mau trở thành trung tâm sản xuất, chế biến và xuất khẩu thủy sản hàng đầu cả nước. Bên cạnh đó, tỉnh có điều kiện thuận lợi để phát triển năng lượng tái tạo, cảng biển tổng hợp, dịch vụ hậu cần nghề cá và du lịch biển đảo.
(4) Tiềm năng du lịch: Tỉnh Cà Mau là địa phương sở hữu nhiều tiềm năng, lợi thế nổi bật để phát triển du lịch, đặc biệt là hai loại hình chủ lực: du lịch sinh thái và du lịch văn hóa – tâm linh.
Về du lịch sinh thái, Cà Mau có hệ sinh thái đa dạng, đặc thù, với hai vùng sinh thái mặn và ngọt, tiêu biểu là Vườn quốc gia Mũi Cà Mau và Vườn quốc gia U Minh Hạ – được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển Thế giới. Vườn quốc gia Mũi Cà Mau có diện tích 41.862ha, thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau và là Khu Ramsar thứ 2088 của thế giới. Vườn Quốc gia U Minh Hạ là một trong ba vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau. Sự đặc biệt của nơi đây gắn liền với loài hoa tràm thơm ngát. Tổng diện tích lên tới 8.527,5ha.
Về du lịch văn hóa – tâm linh, tỉnh có hệ thống di tích, công trình tôn giáo – tín ngưỡng có giá trị đặc biệt, có sức hút và tầm ảnh hưởng lớn trong khu vực và cả nước, tiêu biểu như: Quán Âm Phật Đài, Nhà thờ Tắc Sậy, Chùa Hưng Thiện, các chùa Khmer;…cùng các lễ hội truyền thống đặc sắc như lễ hội Nghinh Ông, lễ vía Bà, vía Ông, các lễ hội dân gian người Khmer,… Những giá trị này vừa mang ý nghĩa tâm linh, tín ngưỡng, vừa là bản sắc văn hóa độc đáo có thể khai thác hiệu quả trong phát triển du lịch.
(5) Diêm nghiệp: Muối là một ngành truyền thống lâu đời, sản phẩm đặc trưng, có hương vị đậm đà, độc đáo, gắn bó mật thiết với đời sống cư dân nơi đây. Muối Bạc Liêu được đánh giá cao về độ trắng và độ tinh khiết, chủ yếu được sản xuất theo phương pháp thủ công. Sản phẩm “Muối ăn Bạc Liêu” được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý, được bảo hộ vô thời hạn trên toàn lãnh thổ Việt Nam và “Nghề làm muối” của địa phương. Năm 2020, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định thương hiệu muối Bạc Liêu trên thị trường trong nước và quốc tế. Tổng diện tích hơn 1.400 ha, sản lượng muối đạt hơn 76.000 tấn. Đây là tiềm năng để khai thác và phát triển nghề sản xuất muối gắn liền du lịch nhằm giữ gìn nét văn hóa đặc trưng vùng đất, con người nơi đây.
(6) Dịch vụ đa dạng: Cà Mau có tiềm năng để phát triển ngành dịch vụ theo hướng đa dạng, hiện đại. Các ngành dịch vụ có hàm lượng giá trị gia tăng cao ngày càng phát triển như: Dịch vụ hậu cần logistics, cảng biển, nông nghiệp và thủy sản, thương mại, công nghệ số và tài chính số, du lịch, nhà hàng, khách sạn…
Tỉnh Cà Mau sau hợp nhất không chỉ lớn hơn về diện tích mà còn mạnh hơn về tiềm lực, đẹp hơn về cảnh quan và giàu bản sắc hơn về văn hóa. Nơi đây đang “căng buồm” ra biển lớn với khát vọng hội nhập quốc tế; hướng đến trở thành một cực tăng trưởng của vùng đồng bằng sông Cửu Long, một cửa ngõ giao thương, một điểm đến an toàn của nhà đầu tư.
Ngọc Trắc tổng hợp
